“Chúng tôi đang kẹt trong một ngôi nhà mà mình căm ghét, nhưng xung quanh lại là những đám cháy mà chúng tôi còn khiếp sợ hơn nhiều.”
Giữa lúc Trung Đông đang đứng trước bờ vực của một cuộc chiến tổng lực, khi những toan tính địa chính trị giữa Mỹ – Israel và Iran đang ở mức căng thẳng nhất, một đoạn bình luận của một người dân Iran trên kênh YouTube của nhà phân tích Cyrus Janssen (2024) bỗng nhiên được chia sẻ, lan truyền rộng rãi.
Đó không phải là lời tuyên truyền của một chính thể, cũng chẳng phải sự cổ xúy cho ngoại bang. Đó là tiếng thở dài đầy lý trí nhưng cũng đầy đau đớn của những con người đang trực tiếp chịu trận.
Hãy đọc để hiểu nỗi lòng của họ – những người đang bị bắt làm con tin bởi chính quyền của mình, nhưng lại bị ám ảnh bởi số phận của các quốc gia láng giềng:
“Là một người Iran, tôi có thể nói với bạn rằng tình hình giờ đây không còn chỉ là chuyện chính trị; nó là vấn đề sinh tồn. Chúng tôi đang mắc kẹt giữa hai cấu trúc đang sụp đổ: một nội tại, một ngoại lai.
Một mặt, chúng tôi đối mặt với một chính quyền bất ổn, sự kiểm soát tư tưởng tàn bạo đã khiến nhiều thế hệ trở nên xa lạ ngay trên chính mảnh đất của mình. Chẳng còn ai tin vào cải cách nữa, bởi mọi nỗ lực đều đã bị bóp nghẹt.
Mặt khác, chúng tôi cũng khiếp sợ viễn cảnh sụp đổ của chế độ. Chúng tôi đã thấy những gì xảy ra sau sự can thiệp của phương Tây tại Iraq, Libya, Syria và Afghanistan. Nơi nào cũng được hứa hẹn về ‘tự do’, nhưng rồi chỉ còn lại hỗn loạn, nội chiến và đống đổ nát.
Hiện tại, người dân Iran đang sống cùng lúc với ba sự thật:
1) Cộng hòa Hồi giáo đã phá sản về mặt đạo đức và chính trị.
2) Những giải pháp thay thế từ bên ngoài không phải là giải phóng, mà là sự tan rã.
3) Một chính phủ tồi tệ thì vẫn có thể sống sót qua được. Nhưng một quốc gia không có chính phủ thì không.
Chúng tôi im lặng không phải vì chúng tôi đồng ý. Chúng tôi thận trọng vì đã học được bài học quá cay đắng về những gì sẽ xảy ra khi các siêu cường quyết định ‘giúp đỡ’.”
[Original English Version]
“A bad government can be survived. A failed state cannot. Iran is a nation held hostage by its own government, but haunted by the fate of its neighbors. We are trapped in a house we hate, but surrounded by fires we fear even more.”
(Nguyên bài tiếng Anh trong comment)
Thật xót xa cho bi kịch của Iran — một dân tộc có lịch sử văn minh hàng ngàn năm nhưng nay lại phải đứng trước những lựa chọn mà cửa nào cũng đầy rủi ro.
Và có lẽ, câu chuyện này không chỉ của riêng Iran.
Trong địa chính trị, quyền lực sẽ lấn át mọi thứ. Nhưng với người dân thường, cái giá phải trả luôn là máu, là kinh tế sụp đổ, là tương lai của con cái họ.
Có lẽ bài học lớn nhất ở đây là:
Phá hủy một cấu trúc thì dễ. Xây dựng một quốc gia ổn định mới là điều vô cùng khó.
Bạn nghĩ sao về lựa chọn nghiệt ngã này của người dân Iran?
** Hôm qua, khi chia sẻ trên Zoom với 500 anh em học viên đầu tư Học viện BizUni, tôi có khảo sát ý kiến của các bạn: Hãy cho biết lựa chọn của bạn về cuộc chiến Mỹ, Israel vs Iran, và chúng ta không hỏi lý do, không phán xét đúng sai. Kết quả như sau:
– Lựa chọn A: Ủng hộ việc Mỹ, Israel tấn công Iran: 42% chọn
– Lựa chọn B: Không ủng hộ, không chống đối: 25% chọn
– Lựa chọn C: Chống đối việc Mỹ, Israel tấn công Iran: 33% chọn.
Thân ái
Chú Ba tài chính
Lâm Minh Chánh
Bài viết được tôi chia sẻ trên trang Facebook cá nhân của tôi ngày 25/02/2026: https://www.facebook.com/LamMinhChanh/posts/26045362871791191
