Về người vợ của anh Trịnh Văn Quyết – Nên tôn vinh hay không?

Những ngày gần đây, cộng đồng mạng lan truyền một bài viết rất cảm động và đầy cảm hứng, ca ngợi người vợ của anh Trịnh Văn Quyết vì đã đứng ra nộp 1.400.000.000.000 đồng (1.400 tỷ) để khắc phục hậu quả do anh Quyết gây ra. (Hình chụp, đã che mặt người vợ).

Tác giả bài viết, NVC, đã dành rất nhiều lời khen ngợi, xem đây là một minh chứng điển hình cho “nghĩa – tình – bản lĩnh” của người phụ nữ.

Trong bài viết đó, tác giả đã ca ngợi người vợ này bằng những hình ảnh rất ấn tượng và cảm xúc:

– Rằng cô ấy hoàn toàn có thể chọn con đường riêng, ly hôn để sống cuộc đời bình yên, đầy đủ, sung túc bằng chính số tiền đó.

– Rằng với 1.400 tỷ, cô ấy có thể sống như một bà hoàng, mua siêu xe, du thuyền, penthouse, nghỉ dưỡng khắp thế giới mà không cần vướng bận điều gì.

– Nhưng cô ấy đã không làm vậy. Cô ấy chọn “gánh” thay vì “buông.”

– Cô ấy chọn ở lại bên người chồng khi đang rơi vào tận cùng thất bại, đứng cạnh anh trong lúc bão giông, chứ không phải lúc vinh quang.

– Tác giả còn liên hệ câu chuyện này với tích xưa về vợ chồng Sử Quảng – Mạnh Quang thời Tây Hán, để cho thấy sự thủy chung, đồng cam cộng khổ là biểu tượng đáng trân trọng của người phụ nữ.

– Và cuối cùng, tác giả khẳng định rằng: giữa thời đại mà người ta dễ chọn buông bỏ để nhẹ lòng, thì người vợ dám ở lại cùng chồng gánh chịu là một dạng bản lĩnh đáng kính trọng nhất.

Đó là những điểm chính làm nên cảm xúc mạnh mẽ, lan tỏa và truyền cảm hứng từ bài viết ấy.

Tuy nhiên, theo tôi, câu chuyện này cần được nhìn nhận kỹ lưỡng và phân tích cẩn trọng, vì có nhiều tình huống khác nhau dẫn đến hành động đó. Cụ thể, tôi chia thành 3 trường hợp sau:

Trường hợp 1: Số tiền 1.400 tỷ là tiền hoàn toàn sạch, do người vợ làm ra, hoặc tài sản phía người vợ.

Nếu đây là tiền của riêng người vợ, làm ra một cách hợp pháp, và chị ấy tự nguyện bỏ ra để khắc phục hậu quả thay cho chồng – thì đúng, hành động này là vô cùng đáng trân trọng. Trong trường hợp đó, bài viết ca ngợi là hoàn toàn đúng, và thậm chí, chúng ta còn nên lan tỏa, vinh danh người phụ nữ này nhiều hơn nữa. Đó là biểu tượng của tình nghĩa, của sự bao dung và lòng vị tha vượt lên cả tiền bạc.

Trường hợp 2: Số tiền là tài sản hợp pháp, do hai vợ chồng cùng làm ra, không liên quan đến tiền của anh Quyết do phạm tội lừa đảo mà có.

Trong tình huống này, người vợ đã góp phần làm nên khối tài sản, và khi biến cố xảy ra, chị ấy quyết định dùng phần tài sản đó để cứu chồng, giữ gia đình. Đây cũng là một hành động đẹp, giàu tình nghĩa. Người vợ này xứng đáng được trân trọng vì không bỏ chồng khi sóng gió đến, mà chọn cùng gánh vác hậu quả. Đây là điều không phải ai cũng làm được.

Trường hợp 3: Số tiền có nguồn gốc từ hành vi vi phạm pháp luật của anh Quyết (lừa đảo nhà đầu tư, thao túng thị trường…).

Nếu đây là tiền do anh Quyết phạm pháp mà có, thì hành động “trả thay” này thực ra là điều bắt buộc phải làm. Bởi cơ quan chức năng rồi cũng sẽ truy ra nguồn tiền. Nếu người vợ không chủ động nộp lại thì cũng sẽ bị thu hồi, phong tỏa, hoặc xử lý theo quy định. Khi đó, đây không còn là một hành động mang tính tự nguyện, mà là việc “phải làm” để khắc phục hậu quả pháp lý, bảo vệ phần nào uy tín cá nhân và gia đình.

Không những vậy, người vợ – nếu trước đây từng sống sung túc trên những đồng tiền phạm pháp do chồng tạo ra – thì còn nên cảm thấy xấu hổ và cắn rứt lương tâm. Bởi vì:

– Đó là những đồng tiền được tạo ra bằng cách lừa đảo, thao túng thị trường, gây thiệt hại cho hàng chục ngàn nhà đầu tư.

– Đồng tiền ấy đã đẩy biết bao gia đình vào cảnh mất trắng, nghèo khổ, thậm chí bần hàn.

– Và cũng chính đồng tiền ấy đã góp phần làm xấu đi hình ảnh của thị trường chứng khoán Việt Nam, ảnh hưởng đến niềm tin của công chúng và sự phát triển minh bạch của thị trường chứng khoán, nền kinh tế Việt Nam.

Vì thế, nếu rơi vào trường hợp này, hành động trả tiền không phải là điều cao cả hay đáng ngợi khen, mà là trách nhiệm cần làm để khắc phục hậu quả – về mặt pháp lý lẫn đạo đức.

Tóm lại:

Trước khi ca ngợi một người (đặc biệt là khi có liên quan đến một vụ án lớn về tài chính), chúng ta nên đặt câu hỏi: Nguồn gốc của số tiền đó là gì?

– Nếu là tiền sạch, hành động ấy là vĩ đại.

– Nếu là tiền “xám” hoặc tiền sai phạm, thì đó là trách nhiệm phải thực hiện.

Tôi không biết cụ thể mối quan hệ giữa hai vợ chồng anh Quyết ra sao, càng không biết chi tiết động cơ bên trong hành động của người vợ. Tôi cũng không biết động cơ của tác giả NVC. Nhưng là người quan sát, tôi chỉ mong mọi người hãy phân tích đa chiều, nhìn nhận khách quan, không để cảm xúc dẫn dắt hoàn toàn khi đánh giá một hành động có phần nhạy cảm như thế.

Xin nhắc lại, chúng ta không công kích cá nhân, cũng không phủ nhận giá trị của tình nghĩa vợ chồng. Nhưng chúng ta cần tỉnh táo và công bằng khi nhìn nhận một sự việc đang tạo dư luận rộng rãi.

Thân ái
Chú Ba tài chính
Lâm Minh Chánh